Zihinsel özürlü çocukların gelişimi hangi zeka düzeyinde olursa olsunlar normal çocuklardan farklıdır. Ancak gelişim ihtiyaçları onlarınkinden değişik değildir. Bu çocuklarında yemeğe, içmeye, sevilmeye, başarmaya ,kabul edilmeye ve toplumun bir üyesi gibi yaşamaya gereksinimleri vardır. Bu gibi kişilerin sosyal çevrede yaşamlarını sürdürmeleri için gereken kişilik olgunluğuna erişmeleri sözü edilen ihtiyaçlarının karşılanmasıyla mümkündür. Zihinsel özürlülerin özelliklerini çok iyi olarak bilirsek onların sosyal yaşamdaki ihtiyaçlarına daha çok yardımcı olabiliriz düşüncesiyle hareket ederek, zihinsel özürlülerin özelliklerini inceleyelim. Bu özellikleri 6 kısımda inceleyebiliriz.
1 - Zihinsel özürlü çocukların bedensel ve devimsel özellikleri
2- Zihinsel özürlü çocukların zihinsel özellikleri
3- Zihinsel özürlü çocukların sosyal özellikleri
4- Zihinsel özürlü çocukların kişilik özellikleri
S- Zihinsel özürlü çocukların iş ve çalışma özellikleri
6- Zihinsel özürlü çocukların geldikleri ailelerin özellikleri
1- Zihinsel Özürlü Çocukların Bedensel ve Devimsel Özellikleri: Zihinsel özürlü çocukların büyük bir kısmında kendilerine özgü bedeni özellikler pek çok görülmez. Yapılan araştırmalar zihin özürlü çocukların %13'i ile 25'inin normallerden farklı bazı bedeni özellikleri sahip olduğu saptanmıştır. Bunları şöyle inceleyebiliriz;
a- Bazı zihinsel özürlülerde görülen az troid salgısı nedeni ile bedeni gelişimleri tamamen duraklamış olabilir.
b- Mongoloid tip dediğimiz zihinsel özürlüler kısa boylu, çekik gözlü, ayak ve elleri etli, parmakları kısa, kalın, veya kısa boyunlu, kulakları ve dili ufaktır. EI, ayakları ve tabanıarı etli ve düz olup izleri belirgin derecede farklıdır.
c- Zihinsel özürlü çocuklarda diş deformasyonları daha fazladır. Diş düzeninde belirgin anormallikler vardır. Sık sık diş çürümeleri görülür.
d- Bazı zihinsel özürlülerde bedeni gelişim daha ağır bir seyir takip eder. Akranlarından daha zayıf ve kuvvetsizdirler. Bunda zihinsel özre neden olan sosyo-ekonomik faktörlerin etkisi fazladır.
e- Akranlarına oranla daha sık hasta olurlar. Kendilerini korumayı normaller gibi bilemezler. Buna uygun olmayan çevresel ve ekonomik şartlarda eklenince daha sık hasta olmalar, vs bir çok sağlık problemi görülmesi doğal bir sonuç olarak görülebilir.
f- Görme ve işitme gibi ek bedeni özürlere daha sık rastlanır. Bu özürler zihinsel özürlülüğe sebep olan nedenlerin görme ve işitme merkezlerinde de etkili olması sonucu meydana gelen özürlerdir.
g- Zihinsel özürlü çocuklar psiko-devimsel alanlarda belirli derecede gerilik gösterirler. Büyük ve küçük adalelerini kullanmada beceriksizlik gösterirler. EI-göz işbirliğini geç ve güç sağlarlar. Ritimlere uymada zorlukları fazladır. Ritmik hareketlere alıştırmak çok fazla tekrar ve olumlu teşvik etmeyi gerektirir.
h-Basit hareketlerde gerilik, kompleks hareketlerde belirli gerilik yanında yürüme, hareket etme, oturma, durma ve benzeri fiziki hareketlerde zorluk çekerler.